Sam Altman OpenAI’dan neden kovuldu? Beş günlük krizin hikayesi

👁 111 okunma

17 Kasım 2023 Cuma günü Sam Altman Las Vegas’ta Formula 1 Grand Prix’sini izlerken OpenAI yönetim kurulu onu bir görüntülü görüşmeye çağırdı ve birkaç dakika içinde şirketini elinden aldı. Beş gün sonra geri döndü, onu görevden alanların çoğu ise yönetimden ayrılmak zorunda kaldı. Teknoloji tarihinin en hızlı ve en öğretici CEO krizi bu; çünkü mesele ne para ne de bir aşk ilişkisiydi, mesele şirkette gücün gerçekte kimde olduğuydu.

Hiçbir şeyi açıklamayan duyuru

OpenAI yönetim kurulu, Altman’ın kurulla iletişiminde “tutarlı biçimde dürüst olmadığını”, bunun kurulun görevini yapmasını zorlaştırdığını ve kurulun artık onun şirketi yönetme becerisine güvenmediğini yazdı. CEO vekilliğine teknoloji direktörü Mira Murati getirildi. Greg Brockman yönetim kurulu başkanlığını kaybetti ve birkaç saat sonra kendisi de ayrıldı. Şirket, dürüstlük eksikliğinin neyle ilgili olduğunu söylemedi.

Medyanın sonradan derlediği anlatımlara göre Altman kararı duyurudan birkaç dakika önce, OpenAI’ın en büyük yatırımcısı Microsoft ise yaklaşık bir dakika önce öğrendi. O sırada kurulda altı kişi vardı: Altman, Brockman, Ilya Sutskever, Adam D’Angelo, Tasha McCauley ve Helen Toner. Görevden alma için geriye kalan dört kişi yeterliydi.

Yönetim kurulu bunu neden yapabildi?

OpenAI sıradan bir şirket değildi. Para kazanan şirketi kâr amacı gütmeyen bir kuruluş denetliyordu ve onun yönetim kurulu hissedarlara değil, bir misyona karşı sorumluydu: yapay zekanın güvenli gelişimi. Microsoft milyarlarca dolar yatırım yapmıştı ama kurulda koltuğu yoktu. Yatırımcıların, hisse sahibi çalışanların ve ortakların resmi bir söz hakkı bulunmuyordu. Dört yönetici, kimseye haber vermeden CEO’yu görevden alabilirdi ve öyle yaptı.

Sonrasında yaşananlar, resmi gücün bir şey, gerçek gücün başka bir şey olduğunu gösterdi.

Beş gün: Altman’ın görevden alınmasından dönüşüne

• 17 Kasım, Cuma. Altman görevden alındı. Murati CEO vekili oldu. Microsoft hisseleri seansı yüzde 1,7 düşüşle 369,85 dolardan kapattı.
• 18 Kasım, Cumartesi. Yönetim kurulu Altman’ın dönüşünü görüşüyor. Microsoft ve Thrive Capital fonu baskı yapıyor. The Information’a göre görevden alma, 86 milyar dolarlık değerlemeyle yapılacak çalışan hisse satışını tehlikeye atıyor.
• 19 Kasım, Pazar. Görüşmeler çöküyor. Yönetim kurulu üç gün içinde ikinci CEO vekilini atıyor: Twitch’in eski CEO’su Emmett Shear.
• 20 Kasım, Pazartesi. Satya Nadella, Altman ve Brockman’ın yeni bir araştırma ekibini yönetmek üzere Microsoft’a geçtiğini duyuruyor. Yaklaşık 770 OpenAI çalışanının 700’den fazlası, bütün kurulun istifasını isteyen bir mektubu imzalıyor ve aksi halde Microsoft’a geçmekle tehdit ediyor; mektuba göre Microsoft herkese yer ayırmış durumda. Görevden almanın yazarlarından biri olan Sutskever de mektubu imzalıyor. Microsoft hisseleri yüzde 2,1 yükselerek 377,44 dolara çıkıyor.
• 21 Kasım, Salı akşamı. OpenAI ön anlaşmayı duyuruyor: Altman CEO olarak dönüyor; yeni kurul Bret Taylor (başkan), Larry Summers ve eski kadrodan tek isim olan Adam D’Angelo’dan oluşuyor.

Yönetim kurulunun CEO’yu görevden almaya resmi hakkı vardı. Ama arkasından gidecek kimsesi yoktu.

İnceleme ne ortaya koydu?

Yeni yönetim kurulu, olayın bütününün WilmerHale hukuk bürosuna incelettirilmesini istedi. Avukatlar yaklaşık 30 bin belgeyi taradı ve onlarca görüşme yaptı. OpenAI 8 Mart 2024’te bir özet yayımladı: Görevden alma, Altman ile eski kurul arasındaki “ilişkinin çökmesinin ve güvenin kaybolmasının” sonucuydu; kurulun geniş yetkileri vardı, ancak Altman’ın davranışı “görevden almayı gerektirmiyordu”. Bret Taylor’a göre sebep ürün güvenliğine ilişkin kaygılar ya da finansal konular değildi, eski kurul ise kilit ortaklara haber vermeden hareket etmişti. Raporun tamamı yayımlanmadı. Altman kurula geri döndü; kurula Sue Desmond-Hellmann, Nicole Seligman ve Fidji Simo da katıldı.

Helen Toner kendi anlatımını Mayıs 2024’te The TED AI Show podcast’inde paylaştı. Başka iddiaların yanında, kurulun Kasım 2022’deki ChatGPT lansmanını Twitter’dan öğrendiğini ve Altman’ın kuruldan bilgi sakladığını söyledi. OpenAI, Toner’ın bu konulara geri dönmesinden hayal kırıklığı duyduğunu belirtti. Bunlar Toner’ın iddiaları; WilmerHale incelemesinin tespitleri değil.

OpenAI değerlemesi öncesi ve sonrası

OpenAI borsada işlem görmüyordu, dolayısıyla günlük tek gösterge Microsoft’un hisse fiyatıydı. Microsoft kriz boyunca çok az kaybetti: Cuma günkü yüzde 1,7’lik düşüşü Pazartesi geri aldı ve görevden almanın üzerinden bir hafta geçtiğinde hisse, olaydan önceki seviyenin yüzde 0,3 üzerindeydi.

Altman’ın dönüşünden bu yana geçen 2,5 yıldan kısa sürede OpenAI’ın değerlemesi yaklaşık on kat arttı. Piyasa kimin kazandığına karar verdi.

Nvidia açısından bu olaydan çıkan ders

OpenAI olayı, Nvidia’nın ayna görüntüsü gibi. OpenAI’da kurulun tam yetkisi vardı ama şirketin kendisine bağlı olduğu insanların desteği yoktu; geri adım atmak zorunda kaldı. Nvidia’da ise kurul, yıllarca elindeki yetkiyi kullanmadı. Şirket esas sözleşmesi, CEO’nun yönetim kurulu üyelerinin salt çoğunluğuyla görevden alınmasına izin veriyordu ve on bir üyenin onu bağımsızdı. Buna rağmen şirketin ne bir yönetim kurulu başkanı ne de belirlenmiş bir halefi vardı.

Ortak nokta tek bir mekanizma: İki şirkette de her şey, ürünün yüzü, en büyük müşterilerin muhatabı ve çalışanlar için çekim merkezi olan tek bir kişiye bağlıydı. OpenAI’da bu bağımlılık CEO’yu kurtardı. Nvidia’da ise casusluk, aşk ilişkisi ve bir astla ilişki haberleri ortaya çıktığında kurtarmadı. Fark, olayın neyle ilgili olduğunda yatıyor. Altman’a kurula karşı dürüst olmamak isnat edildi ve inceleme bunu görevden alma sebebi saymadı. Huang ise sadakatsizliği kendisi kabul etti ve Nvidia yönetim kurulu dört gün sonra istifasını kabul etti.

İkinci ders ortaklarla ilgili. Kasım 2023’te Microsoft üç günde Altman için bir alternatif kurdu ve müzakereyi bu sayede kazandı. Kasım 2026’da Huang için kimse bir alternatif kurmadı, Washington’daki en önemli aktörler ise meseleden uzak durdu. Bu günlerin tam kronolojisini Nvidia’yı değiştiren on beş gün raporunda anlattım.

Sık sorulan sorular

Sam Altman OpenAI’dan neden kovuldu?

Yönetim kurulu 17 Kasım 2023’te Altman’ın kurulla iletişiminde tutarlı biçimde dürüst olmadığını yazdı. Ayrıntı verilmedi. WilmerHale hukuk bürosunun incelemesi sonradan olayın, ilişkinin çökmesi ve güven kaybıyla ilgili olduğu, Altman’ın davranışının ise görevden almayı gerektirmediği sonucuna vardı.

Altman kaç gün OpenAI’ın CEO’su olmadı?

17 Kasım 2023 Cuma günü görevden alındı, dönüşüne ilişkin anlaşmayı OpenAI 21 Kasım Salı akşamı duyurdu. Bu sürede şirketin iki CEO vekili oldu: Mira Murati ve Emmett Shear.

Altman’ı görevden alan yönetim kurulu üyelerine ne oldu?

Eski kurul üyelerinden yalnızca Adam D’Angelo kaldı. Helen Toner, Tasha McCauley ve Ilya Sutskever yeni kurula girmedi.

Teknoloji CEO skandalları: Teknoloji CEO skandalları: Intel, OpenAI, Uber, WeWork, Theranos, FTX ve Nvidia