Travis Kalanick Uber’den neden ayrıldı? 2017 krizinin kronolojisi

👁 111 okunma

20 Haziran 2017’de Travis Kalanick Chicago’daydı ve önüne “Moving Uber Forward” başlıklı bir mektup geldi. Aralarında Benchmark fonunun da bulunduğu Uber’in beş büyük yatırımcısı, Kalanick’in derhal CEO’luktan çekilmesini istiyordu. Birkaç saatlik görüşmenin ardından Kalanick kabul etti. Bu, Silikon Vadisi tarihindeki en çok konuşulan şirket kültürü kavgasının sonuydu. Aynı zamanda bir kurucunun yönetim kurulu oylaması olmadan da görevden uzaklaştırılabileceğinin iyi bir örneğiydi.

Üst üste binen dört ay

Tek bir skandal yoktu. Birbiri ardına gelen birkaç olay vardı ve her biri öncekinin üstüne bir şey ekledi.

• 19 Şubat 2017. Eski mühendis Susan Fowler, kendi blogunda amiri tarafından taciz edildiğini anlatan bir yazı yayımladı. Yazıya göre İK departmanı olayı, kendisine göre performansı iyi olan yöneticinin ilk kusuru saymış ve konu bir uyarıyla kapanmıştı.
• Şubat sonu. Bloomberg, bir aracın kamerasından alınan ve Kalanick’in düşen ücretler yüzünden bir Uber sürücüsüyle tartıştığı görüntüleri yayımladı. Kalanick sonradan çalışanlara yazdığı mesajda lider olarak köklü biçimde değişmesi ve olgunlaşması gerektiğini söyledi.
• Mart. New York Times, Uber’in ulaşım denetimi yapan yetkilileri işaretleyip onlardan kaçınmak için kullandığı Greyball aracını yazdı. Reuters’a göre ABD Adalet Bakanlığı mayısta bu konuda soruşturma başlattı.
• Arka planda. Google’ın otonom araç şirketi Waymo, ticari sır hırsızlığı iddiasıyla Uber’e dava açtı. Şubat 2018’deki uzlaşma Uber’e hissesinin yüzde 0,34’üne mal oldu.

Yönetim kurulu ne yaptı?

Uber yönetim kurulu, hukukçuların böyle bir durumda tavsiye ettiğini yaptı ve bağımsız bir soruşturma başlattı. Soruşturmayı, Covington & Burling hukuk bürosundan eski ABD Başsavcısı Eric Holder yürüttü. Rapor 200’den fazla görüşmeye ve 3 milyon belgeye dayanıyordu, 47 öneri içeriyordu: bağımsız bir yönetim kurulu başkanı, yeni bağımsız üyeler, CEO’ya ortak olacak bir COO, Kalanick’in bazı yetkilerinin başka yöneticilere devredilmesi ve amirlerin astlarıyla ilişki yaşamasının yasaklanması.

11 Haziran 2017 Pazar günü kurul, Covington’ın Los Angeles ofisinde toplandı ve tüm önerileri oybirliğiyle kabul etti. Rapor Kalanick’in ayrılmasını istemiyordu. 13 Haziran’da Kalanick süresiz izne çıktığını duyurdu. Çalışanlara yazdığı e-postada, mayıs ayında bir tekne kazasında hayatını kaybeden annesinin yasını tutmak için zamana ihtiyacı olduğunu belirtti.

Bir hafta sonra yatırımcıların iznin bitmesini beklemeyeceği ortaya çıktı. “Moving Uber Forward” mektubunu medya haberlerine göre aralarında yönetim kurulunda koltuğu bulunan Benchmark’ın da olduğu beş fon imzaladı. Kalanick CEO’luktan çekildi ama yönetim kurulunda kaldı. Uber’i dünyada her şeyden çok sevdiğini yazdı. Şirket bir anda CEO’suz, COO’suz, finans direktörsüz ve pazarlama başkanısız kaldı.

Yönetim kurulu 47 öneriyi kabul etti. CEO’yu görevden alan, beş yatırımcının mektubu oldu.

Yönetim kurulu koltukları savaşı

CEO’luktan ayrılmak meseleyi bitirmedi, çünkü Kalanick yönetim kurulu üzerindeki etkisini korudu. Haziran 2016’da kurulun üye sayısı sekizden on bire çıkarılmış ve üç koltuğu tek başına belirleme hakkı Kalanick’e verilmişti. 10 Ağustos 2017’de Benchmark, Delaware eyalet mahkemesinde ona dava açtı. Davaya göre Benchmark kurulun genişletilmesine yalnızca Kalanick yatırımcılardan ciddi usulsüzlükleri sakladığı için razı olmuştu. Kalanick’in sözcüsü davayı tamamen dayanaksız olarak niteledi.

Ağustos sonunda kurul oybirliğiyle yeni CEO’yu seçti: 2005’ten beri Expedia’nın başında olan Dara Khosrowshahi. Güç mücadelesini ise para çözdü. Ocak 2018’de SoftBank, Uber’in büyük bir hisse paketini satın aldığında bu işlem yeni yönetişim kurallarını da getirdi: ek oy hakkı veren hisselerin kaldırılması, daha büyük bir kurul ve Kalanick’in belirlediği koltukların tüm kurul tarafından onaylanması. Benchmark davayı, yeniden açma hakkı olmaksızın geri çekti. Kalanick 2019 sonunda kuruldan ayrıldı ve Uber’e göre yaklaşık 3 milyar dolar değerindeki tüm hisselerini sattı.

Öncesi ve sonrasıyla değerleme

Uber o dönemde halka açık değildi, dolayısıyla piyasanın tepkisini gösterecek günlük bir hisse fiyatı yok. Buna karşılık sonraki işlemlerin değerlemeleri var ve bunlar yeterince şey anlatıyor.

SoftBank, mevcut ortaklardan son değerlemeye göre yaklaşık yüzde 30 iskontoyla hisse aldı. Bazı yatırımcılar bunu kabul etti, çünkü bütün yıl skandallarla geçen bir şirketten çıkmak istiyorlardı ve yeni CEO işe daha yeni başlıyordu. Bankacılar 2018’de 120 milyar dolara varan değerlemeli bir halka arzdan söz ediyordu. İlk işlem gününün sonunda değerleme 70 milyar doların altında kaldı.

Nvidia açısından ne öğretiyor?

Uber’de kurucuyu yönetim kurulu değil, sahipler görevden uzaklaştırdı. Beş yatırımcı, kurulun kendi başına yapmak istemediğini yaptı: Holder raporu CEO’nun yetkisinin nasıl sınırlanacağını anlatıyordu ama ayrılmasını istemiyordu. Nvidia’da durum tersiydi. Soruşturmayı kurul başlattı, Wall Street Journal’a göre görevden alma hazırlığını kurul yaptı ve istifayı kurul kabul etti. Nvidia’nın büyük bir hissedarının CEO’nun ayrılmasını açıkça talep ettiğine dair bir habere rastlamadım.

Ortak nokta, ayrılığın ertesi günü yaşanan sorun. Uber 20 Haziran 2017’den sonra ne CEO’ya ne de yönetimin yarısına sahipti ve halefi iki aydan uzun süre aradı. Nvidia’nın COO’su yoktu ve Semafor’a göre Huang’a 50’den fazla kişi rapor veriyordu. İki şirkette de halefiyet, ancak hemen gerekli olduğunda düşünülmeye başlandı. Nvidia en azından ayrılık gününde CEO vekili olarak finans direktörü Colette Kress’i gösterdi. O günlerin kronolojisini Nvidia’yı değiştiren on beş gün raporunda anlatıyorum.

Sık sorulan sorular

Travis Kalanick Uber’den neden ayrıldı?

2017’de art arda gelen skandalların ardından, Susan Fowler’ın taciz yazısından Greyball aracı soruşturmasına kadar, beş büyük yatırımcı 20 Haziran 2017’de ona derhal ayrılmasını isteyen bir mektup gönderdi. Kalanick aynı gün kabul etti.

Uber’de Kalanick’in yerine kim geçti?

Daha önce Expedia’nın CEO’su olan Dara Khosrowshahi. Uber yönetim kurulu onu Ağustos 2017 sonunda seçti.

Kalanick Uber’den ne kadar kazandı?

2019 sonunda Uber’deki tüm hisselerini sattı. Şirkete göre hisse paketinin değeri yaklaşık 3 milyar dolardı.

Teknoloji CEO skandalları: Teknoloji CEO skandalları: Intel, OpenAI, Uber, WeWork, Theranos, FTX ve Nvidia