Yapay zekâyla ders planı hazırlama: 45 dakikalık örnek

👁 112 okunma

Yapay zekâyla ders planı hazırlamanın en hızlı yolu, önce hedefi ve öğretim programındaki kazanımı sizin belirlemeniz, modele ise düzenleme işini bırakmanızdır: dakikalı ders aşamaları, öğrenci yönergeleri, kontrol soruları ve erken bitirenler için ek çalışma. Hedefi ve içeriği modelden almamak şartıyla, sohbetten çıkan taslağı 10 dakikada hazırlayabilirsiniz; bunun için saatler harcamanız gerekmez.

Bu yazı, eğitimde yapay zekâ serisinin öğretmenlere yönelik bölümüdür. Bilgiler 12 Ekim 2026 itibarıyla geçerlidir. TALIS 2024 araştırmasına göre 5-8. sınıflarda ders veren Polonyalı öğretmenlerin yaklaşık %45’i işlerinde yapay zekâ kullandı; en yaygın kullanım alanları arasında ders ve etkinlik hazırlığı da yer aldı. Uygulama incelemeleri için öğretmenler için yapay zekâ araçları, Zintegrowana Platforma Edukacyjna materyalleri için ZPE ve Canva AI yazısına göz atabilirsiniz. Burada tek bir istemle ertesi gün sınıfta kullanabileceğiniz bir ders planı hazırlamayı anlatıyorum.

Ders planında neyi siz, neyi yapay zekâ belirlemelisiniz?

Yapay zekâyla ders planı hazırlama: adım adım

1. Hedefi tek cümleyle yazın. Örneğin: “Öğrenci, bitkinin karanlıkta neden oksijen üretmediğini açıklar.” Programdaki kazanımı sohbetten hatırlamak yerine belgeden kopyalayın.
2. Koşulları belirtin. Sınıf düzeyini, öğrenci sayısını, süreyi (45 dakika), sınıfın donanımını (projeksiyon, tahta, bilgisayar olmaması) ve öğrencilerin telefon kullanıp kullanamayacağını yazın.
3. Kaynak materyali ekleyin. Ders kitabından bir bölüm ya da kendi notunuzu yapıştırın. Böylece model Wikipedia’yı özetlemek yerine öğrencilerin öğrendiği içerik çerçevesinde yanıt verir.
4. Ders aşamalarını süre ve çalışma biçimiyle birlikte isteyin. Bireysel, ikili ya da grup çalışması seçeneklerinden uygun olanı belirtin. Her aşama için öğrencilere aynen okuyabileceğiniz bir yönerge isteyin.
5. Erken bitirenler ve daha fazla desteğe ihtiyaç duyanlar için seçenek ekleyin. Ek bir görev ve daha kısa cümlelerle yazılmış bir yönerge isteyin. Öğrenci desteği gerekiyorsa, özel değerlendirme raporlarını paylaşmadan ihtiyacı genel biçimde açıklayın.
6. Kontrol edilmesi gereken bilgilerin listesini isteyin. Yanıtın sonuna planda kullanılan bütün tarihleri, sayıları, adları ve formülleri eklemesini söyleyin. Böylece tüm metni değil, öncelikle bu listeyi kontrol edebilirsiniz.
7. Öğrenci yönergelerini sesli okuyun. Bir yönergeyi iki kez okumak gerekiyorsa modelden bunu 15 kelimeye indirmesini isteyin.
8. İyi bir sonucu şablon olarak saklayın. Bir sonraki sefer önceki planınızı yapıştırıp “aynı düzende, konu [X]” diye isteyin. Model, örnek bir düzene bağlı kalırken yalnızca format tarif edildiğindeki kadar sapma göstermez.

Örnek ders planı: fotosentez için 45 dakika

Aşağıdaki örnek, sonraki bölümdeki istemle oluşturulabilecek bir ders akışını gösteriyor. Hedef: öğrenci, bitkinin karanlıkta neden oksijen üretmediğini açıklar. Sürelerin toplamı 45 dakikadır ve her aşamada tek bir çalışma biçimi kullanılır.

Aynı materyalden bir çıkış kartı ve kısa bir sınav hazırlamak için ikinci bir adım yeterli. Yanıt anahtarının doğruluğunu sağlayacak şekilde bunu nasıl yapacağımı, iki modelle yaptığım testle birlikte sınav ve çalışma kâğıtları için yapay zekâ yazısında anlattım.

Kopyalayıp kullanabileceğiniz yapay zekâ istemi

[Ders] öğretmeni olarak [okul türü, sınıf] düzeyinde çalışıyorsun. [Süre] dakikalık bir ders planı hazırla.

Konu: [konu]
Hedef (ben belirledim, değiştirme): [tek cümleyle hedef]
Öğretim programındaki kazanım (belgeden kopyalandı): [madde ve metni]
Koşullar: [öğrenci sayısı], [sınıftaki araç gereçler], öğrencilerin telefonları: [var/yok], bilgisayarlar: [var/yok].
Kaynak materyal (yalnızca buna dayan): [metni buraya yapıştır]

Şunları hazırla:
1) Öğrencilerin anlayacağı dille 3 başarı ölçütü,
2) Ders aşamalarını içeren bir tablo: aşama, dakika, çalışma biçimi, öğrencilere kelimesi kelimesine söylenecek yönerge,
3) Erken bitiren öğrenciler için ek görev,
4) Daha basit yönergeye ihtiyaç duyan öğrenciler için kısa cümlelerle yazılmış yönergeler (her biri en fazla 12 kelime),
5) Beklenen yanıtlarıyla birlikte çıkış kartı için 3 soru,
6) En sonda, planda kullanılan ve kontrol edilebilecek bütün bilgilerin, sayıların, tarihlerin ve formüllerin listesi.
Kaynak materyalin dışında içerik ekleme.

Yönetim için resmî belge biçiminde bir plan tercih ediyorsanız (genel ve özel hedefler, yöntemler, çalışma biçimleri, öğretim araçları), bunu istemin başına ekleyin. Model bu formatı tanır; ancak hedefleri yine de siz yazın.

Ders planı hazırlamak için hangi yapay zekâ araçları kullanılabilir?

• Okulun Google hesabı - Google Workspace for Education’ın ücretsiz sürümü dâhil her sürümünde Gemini for Education bulunur. Yönetici tarafından etkinleştirilir. Google’a göre veriler modelleri eğitmek için kullanılmaz.
• Okulun Microsoft hesabı - Copilot Chat, A1, A3 ve A5 planlarında ek ücret olmadan kullanılabilir. Okullarda varsayılan olarak kapalıdır.
• NotebookLM (bugünkü adıyla Gemini Notebook) - ders kitabı bölümü, çalışma kâğıdı ve notlar gibi birden fazla dosyayla aynı anda çalışmak için kullanabilirsiniz. Yüklediğiniz materyallere dayanarak yanıt verir.
• Khanmigo - planlama dâhil öğretmenlere yönelik ücretsiz araçlar sunar. Kullanılabilirlik ve dil seçenekleri için hizmet sağlayıcının güncel bilgilerini kontrol edin.
• Ders sunumu - ayrı bir konu; sunum hazırlamak için yapay zekâ yazısında ele alınıyor.

Okulunuzda yapay zekâ kullanımına ilişkin bir yönerge varsa, öğrencilere dağıtılan materyallerle ilgili ne söylediğini kontrol edin. Böyle bir belge için örnek okulda yapay zekâ kullanım yönergesi yazısında yer alıyor.

Sık sorulan sorular

Yapay zekâyla hazırladığım ders planını gözlem dersinde kullanabilir miyim?

Yapay zekâdan yardım alarak ders hazırlamayı yasaklayan bir kural yoktur. Planın içeriğinden, tıpkı bir rehber kitaptan yararlanarak hazırladığınız planda olduğu gibi, siz sorumlusunuz. Bu nedenle bilgileri ve hedefleri kontrol etmelisiniz.

Ders planı hazırlamak için ücretsiz hangi yapay zekâ kullanılabilir?

Başlangıç için ChatGPT’nin ücretsiz sürümü, Gemini ya da okul hesabındaki Copilot Chat yeterli olabilir. Okul hesabını tercih etmek, yönetici ayarlarından ve okulun sağlayıcıyla yaptığı anlaşmadan yararlanmanızı sağlar.

Yapay zekâ güncel öğretim programını biliyor mu?

Buna güvenmeyin. Modeller eski verilerle eğitilmiş olabilir. Kazanımı belgeden kopyalayıp isteminize ekleyin.

Ders planının genel ifadelerden ibaret olmasını nasıl önlerim?

Kaynak materyali ve sınıf koşullarını paylaşın; öğrencilere aynen söyleyebileceğiniz yönergeler isteyin. Bağlam verilmediğinde yanıtlar genellikle genelleşir.

Öğrenciler bu derste yapay zekâ kullanabilir mi?

Bu, okulunuzun kurallarına ve öğretmenin kararına bağlıdır. ChatGPT hesabı için en az 13 yaş gerekir; 18 yaşından küçük kullanıcılar için ebeveyn izni gerekir.

Kaynaklar

• TALIS 2024: öğretmenler ve yapay zekâ (Rzeczpospolita Edukacja)
• Kompas Jutra: yeni öğretim programı imzalandı (Rzeczpospolita Edukacja, 2026)
• Eylül 2026’dan itibaren okullarda telefon kullanımı yasağı (Eğitim Portalı)
• Gemini for Education (Google for Education, 12.10.2026’da erişildi)
• Kuruluşlarda Copilot yönetimi (Microsoft Learn)
• Khanmigo: erişim ve planlar (Khan Academy, 12.10.2026’da erişildi)
• Yapay Zekâ Dersi ücretsiz öğretmen eğitimleri için kayıtlar (Öğretmen Sesi, 2026)
• OpenAI’nin AB’deki kullanım koşulları (OpenAI)

Ayrıca bakınız: sınav ve çalışma kâğıtları için yapay zekâ, ZPE: 2026 rehberi, okulda yapay zekâ kullanım yönergesi.

// okumaya devamAçık Ağırlıklı Yapay Zekâ Modelleri: Muse Spark Open ve DiğerleriYapay zekâ araçları10 Saniyelik Yapay Zekâ Videosu Kaç Dolar? ZWID, Higgsfield, RunwayYapay zekâ araçlarıKandinsky 6 ve Wan 2.2 ile konuşan yapay zekâ influencer videosuKarşılaştırmalar