3:2 ekranda DLSS performansı düşüyor: Çözünürlük nasıl hesaplanır?
3:2 ve 16:10 ekranlarda oyunları esnetmeden oynayın. Kendi çözünürlüğünüzü hesaplayıp DLSS yükünü nasıl azaltabileceğinizi öğrenin.
👁 115 okunma
Tom’s Hardware, RTX Spark platformlu Surface Laptop Ultra’yı test ederken, ekran oranı alışılmadık dizüstü bilgisayarlarda oyun oynayanların aşina olduğu bir sorunla karşılaştı: 3270×2180 çözünürlüklü 3:2 panelde oyun görüntüsü ya esniyor ya da DLSS ölçeklendirmesi performansı düşürüyor. Çözüm, 1764×1176 özel çözünürlüğü eklemek oldu. Aynı yöntem Nvidia GPU’lu tüm dizüstü bilgisayarlarda işe yarayabilir; asıl ilginç olan da bu.
Özetle
DLSS’in maliyeti var. Çıkış çözünürlüğü yükseldikçe, oyunu işlemekten ziyade görüntüyü ölçeklendirmek daha fazla güç tüketiyor. Piksel yoğunluğu yüksek panellerde bu yük gerçekten hissediliyor. Surface’ın piksel sayısı, 16:9 biçimindeki 4K ekrandan yalnızca yüzde 14 daha az. 3:2 veya 16:10 ekranlı dizüstü bilgisayarınızda oyun görüntüsü tuhaf biçimde esniyor ya da oyun beklenenden yavaş çalışıyorsa sorun muhtemelen ekran kartınız değil, görüntü modları listesindeki uygun ara çözünürlüğün eksik olması. Bunu beş dakikada, para harcamadan düzeltebilirsiniz.
Sorun nereden kaynaklanıyor?
Dizüstü bilgisayar üreticisi, sisteme desteklenen görüntü modlarının bir listesini ekler. Test edilen Surface modelinde Microsoft, her iki eksende de yerel çözünürlüğün yarısından biraz düşük olan 1600×1024 çözünürlüğünü sunmuş. Ancak bu çözünürlük yaklaşık 1,6 megapiksel ediyor; sıradan 1920×1080 çözünürlüğün (2,07 MP) altında kalıyor. Bu kadar düşük bir başlangıç çözünürlüğünü büyük ve piksel yoğunluğu yüksek bir ekrana ölçeklemek, DLSS devreye girmeden önce bile görüntüyü belirgin biçimde yumuşatıyor.
Sorunun diğer boyutu ekran oranı. 16:9 ve 16:10 oyun görüntülerini 3:2 ekrana dikey yönde esnetmek belirgin bozulmaya yol açıyor. Kaynak yazının yazarı, bu bozulmanın özellikle karakter modellerinde ve araç lastiklerinde göze battığını belirtiyor. Pencereli mod ise zaten küçük olan ekranda oyunu küçük bir dikdörtgen içinde oynamak anlamına geliyor ve kısa sürede göz yorabiliyor.
Ekranınıza uygun çözünürlüğü nasıl hesaplarsınız?
Yöntem basit: 1080p veya 1440p gibi bilinen bir çözünürlüğe yakın piksel sayısına ulaşın, ancak kendi ekranınızın oranını koruyun. 3:2 ekran ve 2,07 MP hedefi için sonuç 1764×1176. 3,7 MP hedefinde, yani 2560×1440 karşılığında ise 2352×1568 elde ediliyor. Bu iki değer kaynak yazıda verilen hesaplamalardır.
| Mod | Çözünürlük | Piksel sayısı | Not |
|---|---|---|---|
| Panelin yerel çözünürlüğü | 3270×2180 | Yaklaşık 7,1 MP | DLSS’in iş yükü en yüksek seviyede |
| Üreticinin sunduğu ara çözünürlük | 1600×1024 | Yaklaşık 1,6 MP | Full HD’den düşük; görüntü yumuşuyor |
| Özel çözünürlük, 1080p karşılığı | 1764×1176 | Yaklaşık 2,07 MP | 3:2 oranını korur, görüntüyü esnetmez |
| Özel çözünürlük, 1440p karşılığı | 2352×1568 | Yaklaşık 3,7 MP | Yeterli performans payı varsa |
Aynı yöntem 16:10 ekranlarda da işe yarar: genişlik ve yüksekliği aynı katsayıyla çarpın, böylece çarpımları hedef piksel sayısına yaklaşsın. Sonucu tam sayıya, tercihen çift sayıya yuvarlayın.
Özel çözünürlük ayarı nerede?
Kaynak yazının yazarı, ARM tabanlı cihazlarda önemli bir ayrıntıya dikkat çekiyor: Nvidia Denetim Masası’nın klasik sürümü Windows on Arm’da çalışmıyor. Ancak özel çözünürlükleri Nvidia App üzerinden eklemek mümkün. System sekmesinde Display Properties panelini açıp “Customize Resolution” düğmesine basın. Buradan özel bir mod ekleyin; testte 120 Hz yenileme hızında 1764×1176 kullanılmış. Ardından panelin bu çözünürlüğü kabul edip etmediğini test edin.
Aynı uygulamadaki Scaling panelinde bulunan “Aspect Ratio” modu, 16:9 görüntüyü ekranın tamamına yaymak yerine siyah şeritler ekler. Kaynak yazının yazarı, test edilen cihaz için bu seçeneği önermiyor. Bu bir görüş, kesin bir gerçek değil: 5899 dolar ödüyorsanız, piksellerin bir bölümünün siyah kalmasını istemeyebilirsiniz.
Testten hangi sonuçlar çıkarılamıyor?
Kaynak yazı, yazarın sonuçları daha önce Control’de elde ettikleriyle karşılaştırmaya başladığı noktada sona eriyor. Bu nedenle kare hızındaki artışa ilişkin sayısal bir sonuç yok: Bu cihazda yerel 3270×2180 çözünürlükten 1764×1176’ya geçmenin tam olarak ne kadar kazanç sağladığı bilinmiyor. Surface Laptop Ultra’nın Türkiye’de satışa çıkıp çıkmayacağı veya fiyatının ne olacağı da bilinmiyor.
Editör notu: Sayısal sonuçlar eksik olsa da mekanizma iyi belgelenmiş durumda. Çıkış çözünürlüğü yükseldikçe DLSS yükünün artması tartışmalı değil; teknolojinin çalışma biçiminin bir sonucu.
Dizüstü bilgisayarınızda ne yapabilirsiniz?
- Ekranınızın oranını kontrol edin. Windows’ta Ayarlar, Sistem ve Ekran bölümünden yerel çözünürlüğünüzün genişliğini yüksekliğine bölün. 1,5 değeri 3:2, 1,6 değeri 16:10, 1,78 değeri 16:9 anlamına gelir.
- Ekranınız 16:9 ise bu rehbere ihtiyacınız yok; üreticinin sunduğu çözünürlük listesi yeterli. 3:2 veya 16:10 ekran kullanıyorsanız devam edin.
- 1080p karşılığını hesaplayın: genişlik ile yüksekliğin çarpımı yaklaşık 2.070.000 olacak bir katsayı belirleyin. 16:10 ekran için sonuç yaklaşık 1824×1140 olur.
- Nvidia App’i açın, System sekmesinde Display Properties panelini genişletin ve “Customize Resolution” düğmesine basın. Hesapladığınız çözünürlüğü, panelinizin yenileme hızıyla ekleyin.
- Oluşturma ekranındaki test düğmesiyle yeni modu deneyin. Ekran kararır ve birkaç saniye sonra geri gelirse panel çözünürlüğü kabul etmemiştir; değerleri yuvarlayıp tekrar deneyin.
- Oyunda tam ekran modunu seçip yeni çözünürlüğü kullanın. GPU’yu zorlayan sahnelerde farkı görmek için kare hızını önce ve sonra kontrol edin.
- Görüntünün esnemesi yerine siyah şeritleri tercih ediyorsanız Nvidia App’teki Scaling panelinden “Aspect Ratio” modunu seçin.
- Bilgisayarınızda yeterli performans payı varsa, farklı oyunlar arasında geçiş yapabilmek için ekran oranınıza uygun 1440p karşılığı ikinci bir profil de ekleyin.
Parıldak'taki benzer konular
