AI Sertifikası Zorunlu mu? AI Act Ne Diyor?

👁 113 okunma

“Sertifikalı AI kursu” ifadesi, şirketlerin AI Act nedeniyle çalışanlarına böyle bir eğitim aldırmak zorunda olduğu izlenimini verebilir. Ancak durum böyle değil: Yönetmelik, ne çalışanlar ne de eğitim şirketleri için herhangi bir sertifika öngörüyor. Avrupa Komisyonu, kurum içi bir eğitim kaydının yeterli olabileceğini açıkça belirtiyor. Kurs sonunda verilen belge yine de özgeçmişte, şirket kayıtlarında veya eğitimin yapıldığını göstermek için işe yarayabilir. Bu yazıda, böyle bir belgenin gerçekte ne sunduğunu ve faydalı bir belgeyi pazarlama iddialarından nasıl ayırabileceğinizi açıklıyorum.

AI Act neyi zorunlu kılıyor, neyi kılmıyor?

Doğru olan şu: 4. madde 2 Şubat 2025’ten beri yürürlükte ve çalışanları işlerinde AI kullanan tüm şirketleri kapsıyor. Omnibus değişikliğinin ardından Ek III kapsamındaki yüksek riskli AI sistemleri için tarih 2 Ağustos 2026’dan 2 Aralık 2027’ye alındı. Daha fazla bilgi için AI Act’in 4. maddesi hakkındaki yazıyı okuyabilirsiniz.

AI kursu sonunda verilen belge ne işe yarar?

AI kursu tekliflerinde “sertifika” sözcüğü birbirinden farklı belgeler için kullanılabiliyor. Belgenin üç farklı taraf için ne ifade ettiğine bakalım:

• Sizin için: Kursu tamamladığınızı özgeçmişinize veya profesyonel profilinize ekleyebilirsiniz. İşverenler belgenin adından çok kapsamına ve tarihine bakar.
• Şirket için: Kimlerin, ne zaman ve hangi konuda eğitim aldığını gösteren bir kayıt sağlar. Denetimde belgenin eğitim programı ve katılımcı listesiyle ilişkilendirilebilmesi önemlidir.
• Eğitimi düzenleyen için: Satış argümanı olabilir. “Sertifika” kelimesi “katılım belgesi”nden daha etkileyici görünse de çevrimiçi kurslarda bu iki ad çoğu zaman aynı tür belgeyi ifade eder.

Ayrı bir kategoride, bağımsız bir kurumun belirli bir standarda göre yaptığı sınavın ardından verdiği sertifikalar bulunur. Bunlar bazı mesleklerde iş piyasasında değer taşıyabilir; ancak AI Act bunları zorunlu kılmaz. Sohbet botuyla e-posta yazan bir çalışan içinse çoğu zaman gereğinden fazla kapsamlıdır.

İşe yarar bir kurs belgesinde bulunması gereken 6 unsur

Bir kurs belgesinin şirket kayıtlarında işe yaraması için şu bilgileri içermesi faydalıdır:

1. Ad ve soyad - katılımcının kim olduğunu belirtmeyen bir belge, eğitimin kime verildiğini kanıtlamaz.
2. Tamamlama tarihi - mevzuat 2026’da değiştiği için tarih, eğitimin Omnibus değişikliğinden önce mi sonra mı yapıldığını gösterir.
3. Eğitim kapsamı - konu listesi veya eğitim programına bağlantı.
4. Sınav sonucu, sınav yapıldıysa - zorunlu değildir, ancak katılımcının yalnızca “ileri” düğmesine basmadığını gösterebilir.
5. Belge numarası ve doğrulama yöntemi - belgenin gerçek olduğunu kontrol etmeye yarayan QR kodu veya web adresi.
6. Belgeyi düzenleyen kurum - eğitimi kimin verdiği ve kurumla nasıl iletişim kurulacağı.

Bu puanlar mevzuatın ölçütleri değil, benim değerlendirmem. Amaç, belgenin şirketin belirli bir faaliyetiyle ne kadar kolay ilişkilendirilebildiğini göstermek.

Kişisel gelişim için mi, şirket için mi AI eğitimi?

AI kursu tekliflerinde dikkat edilmesi gereken işaretler

• Çalışanlar için “AI Act sertifikası” veya “AI Act’e uygunluk sertifikası” vaat edilmesi.
• Eğitim alınmaması hâlinde 15 veya 35 milyon avro ceza uygulanacağı iddiası.
• Omnibus değişikliğinden önceki tarihlerden söz edilmesi; örneğin Ek III kapsamındaki yüksek riskli sistemler için 2 Ağustos 2026 tarihinin verilmesi. Yeni tarih 2 Aralık 2027’dir.
• Programda AI Act ve Omnibus değişikliğinin yer almaması.
• Eğitimin kapsamı, tarihi veya belge doğrulama yönteminin belirtilmemesi.
• Tek bir web semineriyle “tam uyum” vaat edilmesi.

Sık sorulan sorular

AI Act, AI eğitimi sertifikası zorunlu tutuyor mu?

Hayır. Avrupa Komisyonu, AI okuryazarlığıyla ilgili soru-cevaplarında sertifikanın gerekmediğini ve şirketin eğitimlerle diğer faaliyetlerin kaydını kurum içinde tutabileceğini belirtiyor.

Katılım belgesiyle sertifika arasındaki fark nedir?

Çevrimiçi kurslarda genellikle adlarından başka bir fark yoktur; ikisi de kursun belirli bir düzenleyici tarafından tamamlandığını gösterir. Bağımsız bir kurumun belirli bir standarda göre yaptığı sınavın ardından verdiği sertifikalar farklıdır, ancak AI Act bu tür sertifikaları da zorunlu kılmaz.

Ücretsiz bir AI kursu şirket için yeterli olur mu?

Özellikle başlangıçta, 4. madde kapsamındaki önlemlerden biri olabilir. Ancak bu madde, şirketin AI’ı hangi bağlamda kullandığının dikkate alınmasını ister. Bu nedenle genel bir kursu şirketin kendi araçlarına yönelik eğitim ve kurallarla desteklemek faydalı olabilir.

Çalışanların sınava girmesi gerekiyor mu?

Hayır, böyle bir zorunluluk yok. Sınav, eğitimin yapıldığını ve katılımcının eğitimden bazı bilgiler edindiğini belgelendirmeye yardımcı olabilir.

Bir belgenin gerçek olup olmadığı nasıl kontrol edilir?

Belge numarası, QR kodu veya belgeyi düzenleyen kurumun doğrulama adresini arayın. Böyle bir doğrulama yöntemi yoksa elinizde yalnızca bir PDF dosyası var demektir.

Bu yazı hukuki tavsiye değildir.

// okumaya devamFreepik AI ile etkileşimli infografik nasıl yapılır?Genel1 Gbps fiber internet var ama Wi-Fi 200 Mbps mi? Çözümü bulunGenelTikTok algoritması 2026: 1 milyon izlenmeye nasıl ulaşılır?Genel