İçeriğe geç
gündemde

Rehberler

TCMB kurunu XML’den okurken 100 yen neden bir yen gibi görünür?

Yazı: 7 dakikalık okuma
TCMB kurunu XML’den okurken 100 yen neden bir yen gibi görünür?

👁 113 okunma

2 Ocak 2025 tarihli TCMB bülteninde Japon yeni için döviz satış kuru 22,5659 TL görünüyor. Bu tutar bir yenin değil, yüz yenin karşılığı. Bir asistandan eski bir masrafı TL cinsinden açıklamasını istediğimde bu yüzden yalnızca kuru istemiyorum. Bülten tarihini, para biriminin kodunu, kaç birim için fiyat verildiğini ve hangi sütunun okunduğunu da soruyorum. Bu dört bilgi, arşivdeki hesabı bugün aynı dosyadan yeniden yapmaya yetiyor.

Önce kurun hangi soruya cevap verdiğini belirliyorum

Diyelim ki bir yazılım aboneliğinin eski teklifinde yen cinsinden bir fiyat var. Teklifin verildiği gün, bu büyüklüğün yaklaşık kaç liraya karşılık geldiğini anlatmak istiyorum. Tarihli bir gösterge kuru böyle bir karşılaştırmaya temel olabilir. Buna karşılık soru “Kartımdan kaç lira çekildi?” ise cevap için bankanın işlem kaydı gerekir. Teklif tarihi, karttan çekim tarihi ve işlemin hesap özetine geçtiği tarih aynı olmak zorunda değil. Bülten satırına hiç bakmadan önce, hazırladığım tablonun başlığına hangi soruyu yanıtladığımı yazıyorum.

Bu ayrım, faturanın yanlış olduğu ya da banka ile Merkez Bankasının aynı fiyatı uygulaması gerektiği anlamına gelmez. İki belgenin konusu farklıdır. TCMB belirli bir gün için gösterge niteliğinde döviz ve efektif alış-satış kurları açıklar. Bir bankanın müşterisine verdiği teklif ise tarafı, zamanı ve koşulları olan ayrı bir işlemdir. Geçmiş ödemeyi araştırıyorsam banka belgesinde göremediğim bir komisyonu iki tutar arasındaki farktan çıkarmam. Başka bir kaydın açığını resmî kurla kapatmak sonucu olduğundan kesin gösterir.

today.xml ile tarihli bülten arasındaki fark

TCMB’nin güncel dosyasına ulaşmak için kullanılan adresin sonunda today.xml yazar. Aynı adres yeniden açıldığında içeriği değişebilir. Eski bir teklife eklediğim bağlantının da o güne ait belgeyi açmasını istiyorsam arşiv dosyasını kullanırım. Buradaki örneğin yolunda 202501/02012025.xml var. İlk parça yıl ve ayı, dosya adı ise ilgili günü işaret ediyor. Yol bir ipucu. Son kontrolü dosyanın içinden yapıyorum.

Dosyanın en üstündeki Tarih_Date öğesinde Türkçe tarih alanı Tarih="02.01.2025", diğer tarih alanı Date="01/02/2025" ve bülten numarası Bulten_No="2025/1" olarak kayıtlı. İkinci yazımı Türkiye’deki alışılmış gün-ay sırasıyla okursam tarihi 1 Şubat diye aktarabilirim. Türkçe alan ve arşiv yolu bu okumanın hatalı olduğunu gösteriyor. Çalışma tablomda kaynak biçimini olduğu gibi saklıyor, sıralanabilir ayrı bir sütuna 2025-01-02 yazıyorum. Dosyaya eriştiğim günü belgenin düzenlendiği günün üstüne yazmıyorum.

Bir sohbet asistanına dosya yerine ekran görüntüsü vermek de sonucu değiştirir. Kırpılmış görüntüde para biriminin adı ve sayısal değer kalırken bülten günü ya da üstteki birim sütunu kaybolabilir. Böyle bir görselle yanıta başlayacaksam, “görüntüden okunabilen” alanları işaretlerim. Tarihi dosya adından kesip görüntünün kesin tarihi gibi sunmak yerine bültendeki kaydı bulurum. Aynı kur başka bir günde de basılmış olabilir. Sayısal eşleşme tek başına belgeyi tanımlamaz.

Aynı dosyada dolar, avro ve yen

Arşiv dosyasını açıp CurrencyCode değeri USD, EUR ve JPY olan kayıtları ayırdım. Aşağıda tek bir günün iki döviz sütunu var. Sütun başlıklarındaki alış ve satış, bültendeki alan adlarının Türkçe karşılıkları. Değerleri okurken XML’deki ondalık noktayı burada virgülle gösterdim. Örneğin dolar satırındaki 35.3160 sayısı Türkçe tabloda 35,3160 TL olarak görünüyor.

Para kodu Birim Döviz alış (TL) Döviz satış (TL)
USD 1 35,2525 35,3160
EUR 1 36,4804 36,5462
JPY 100 22,4175 22,5659

Örnek karşılaştırma için 1.000 yenlik varsayımsal bir teklif alalım. Arşivdeki döviz satış sütunuyla gösterge karşılığını hesaplarsam önce 1.000’i 100’e bölerim. On kur birimi elde ederim. Ardından 10 ile 22,5659’u çarparım. Sonuç 225,659 TL, iki ondalıkla gösterildiğinde 225,66 TL olur. Buradaki 1.000 yen öğretici örneğin tutarıdır. Bültenin verdiği fiyat 100 yen için 22,5659 TL’dir. Bu iki sayının nereden geldiği, sonuçta kuruşu nasıl yuvarladığımdan daha önemlidir.

Aynı işlemi bir asistanın özetinde denetlerken çıktıyı tersinden okuyorum. “225,66 TL” satırından geri gidince hangi para birimine, hangi tarihe ve hangi miktara ulaşabiliyorum? Asistan yalnızca “TL karşılığı budur” demişse hesabın hangi kur üssünü kullandığı belli olmaz. Yuvarlanmış tek yen fiyatıyla işe başlamak da başka bir sonuç verir. Bu nedenle ara hesapta bültendeki hassasiyeti korur ve yuvarlamayı gösterim aşamasına bırakırım. Deftere ya da resmî bir belgeye uygulanacak kural ayrıca ilgili işleme göre belirlenir.

Boş satış sütununu sıfır yapmayan tablo

XML içinde ForexBuying ve ForexSelling ile birlikte BanknoteBuying ve BanknoteSelling de bulunur. Son iki alan efektif, yani banknot alış ve satışını gösterir. 2 Ocak dosyasında doların döviz satış değeri 35,3160 iken efektif satış değeri 35,3690’dır. Bir sütunu sessizce öbürüyle değiştirmek, kur günü doğru olsa bile başka bir cevap üretir. Çalışma dosyasına sadece “satış” yazmak yerine seçtiğim alanı tam adıyla geçiririm.

Aynı belgede bir başka iyi kontrol var. CurrencyCode="XDR" satırında ForexBuying değeri 45,9502; ForexSelling alanında ise sayı yok. Boş değer sıfır TL anlamına gelmez. E-tabloya aktarırken o hücreyi boş bırakır, ayrı durum sütununa “kaynakta değer yok” yazarım. Alış değerini kopyalayıp satış sütununu doldurmam. Bir grafik aracında boş hücre otomatik olarak sıfır sayılıyorsa, o seriyi yayımlamadan önce grafiğin ayarını değiştiririm. Aksi halde hiç yayımlanmamış bir satış fiyatı sıfıra düşmüş gibi görünür.

Bir okur benim hesabımı denetlemek isterse bütün bülteni kopyalamasına gerek yok. Arşiv adresiyle birlikte tarih, bülten numarası, para kodu, Unit, kur alanının adı, ham değer, yabancı para tutarı ve hesap sonucu bir satıra sığar. Hesabı yapan kişi ile kontrol eden kişi farklıysa, “varsayımsal teklif” ibaresini de tutarın yanında bırakmak işe yarar. Böylece denetleyen kişi, örnekteki sayıyı gerçek bir aboneliğin o tarihteki perakende fiyatı sanmaz.

Sık sorulan sorular

Bir önceki iş gününün dosyasını kullanabilir miyim?

Hazırladığın karşılaştırma son yayımlanmış bültene dayanacaksa kullanabilirsin; sonuçta bültenin gerçek tarihi yazmalı. Sorulan günün tarihini önceki bültene iliştirirsen döviz rakamı doğru kalsa bile kaynak yanlış tarihlenir. Bir sözleşme, ödeme ya da beyan için hangi tarihin esas alınacağı ayrıca o işlemin koşullarına bağlıdır.

Bir sohbet aracına nasıl kısa ve denetlenebilir bir istek veririm?

“Bu dosyada JPY kaydını bul. Bülten tarihini, Unit alanını ve ForexSelling değerini aynen aktar. 1.000 yen için önce bölmeyi, sonra çarpmayı göster. Alan boşsa hesap yapma.” Bu istek cevabı belirli bir belgeye bağlar. Gelen yanıtta tarihi ve ham sayıyı XML ile karşılaştırmak yine mümkün olur.

Alış ve satış arasındaki fark, benim ödediğim masraf mı?

Tablo iki gösterge kurunun farkını gösterir. Kartına ya da hesabına gerçekten yansıyan bir ücretin kanıtı hesap ekstresi, dekont veya işlem koşullarıdır. Karşılaştırmayı paylaşırken “2 Ocak 2025 tarihli TCMB bülteninin döviz satış sütunuyla hesapladım” yazmak, sonucu gerçek tahsilattan ayırır.

Güncelleme: 12 Kasım 2026

Google · KaynaklarınızParıldak'ı Google'ınızda üst sıralara taşıyın - tek tıklaTercih ettiğiniz kaynaklara ekleyin →

Kaynaklar

// bunları da okuyun

Parıldak'taki benzer konular

Piotr Olszewski

Piotr Olszewski

YAZAR VE YAYINCI
sıradaki yazıProject Helix: Yeni Xbox konsolu, çıkış tarihi, fiyat ve PC oyunlarıhaberlerProject Helix: Yeni Xbox konsolu, çıkış tarihi, fiyat ve PC oyunlarıMicrosoft'un 25. yıl dergisi ve AMD açıklamaları ışığında yeni Xbox konsolu Project Helix: PC oyunları, donanım, çıkış tarihi ve fiyat.

En çok okunanlar

  1. 1Higgsfield indirim kodu gerçekten neyi düşürüyor? Yenileme tutarını kontrol etme
  2. 2Claude Design nedir, nasıl kullanılır ve fiyatı ne kadar?
  3. 3Yapay zeka servisi durumu - ChatGPT, Claude, Gemini

// site haritası

parıldak rakamlarla 0arşivdeki yazılar0son 7 günün haberleri
× ‹ büyüt ›